hoog in de lucht, stevig op de grond
Klem Los op de Waterdijk, roman tussen stad en platteland, Roeland Schweitzer 2018


over Schworks

columns


verhalen

gedicht



sprank
voordracht over communicatie


waarom

 

 

copyright © Schworks

Amerongen, 20 juli 2018


Klem Los op de Waterdijk 

Roman, Roeland Schweitzer 2018


Ha lezer,

Negen jaar na Onderwatermuziek verschijnt op 13 september eindelijk mijn tweede roman Klem Los op de Waterdijk.

Op 18 augustus om 15.30 uur is de boekpresentatie van Klem Los als een van de kunstwerken
op de opening van een grote tentoonstelling van Katri en Roeland Schweitzer in Cultura Ede.

De officiŽle verschijning van het boek  is 13 september.


Korte samenvatting van Klem Los:

Boerenzoon Erik groeit samen met zijn buurmeisje Gerda en zijn vriend Tom op langs de Waterdijk in het rivierengebied, zo ergens tussen Arnhem / Nijmegen en Rotterdam. Het leven is mooi, eenvoudig en verwachtingsvol. Erik leert fotograferen, zijn buurmeisje Gerda, zijn vriend Tom, de buurvrouw van wie hij les krijgt.

Hij is niet de oudste zoon, dus de ouderlijke boerderij Buitenlust gaat niet naar hem, maar naar zijn broer Ruud. Geleidelijk aan dringen de consequenties hiervan tot hem door, Hij moet van het erf, de wereld in.

Zijn grote vriend Tom gaat hem voor naar de stad. Erik gaat weg- en waterbouw studeren, maar zijn woede en frustratie over het verlies van de boerderij worden steeds erger. Erik verliest het contact met zijn jeugdliefde Gerda, Tom blijkt homosexueel en de universiteit en de stad zijn bedreigend. De boerderij wordt steeds minder een thuis.  Intussen verandert de Waterdijk. Er komen een wijnopslag, een handel in antiek en een hennepkwekerij. Platteland en stad vermengen zich. In de dagelijkse treinrit naar de T.U. leert Erik Ezira kennen. Ook zij is boos op haar gescheiden ouders en vooral op haar vader. Erik wordt verliefd dat wel, maar hun relatie is heftig en onrustig. Tom redt het niet als beginnend modeontwerper en pleegt zelfmoord.

De relatie met E. loopt uit de hand. Als een hedendaagse Bonny en Clyde jagen ze samen een vage revolutie na. Erik wordt steeds wanhopiger. Na overvallen en inbraken wil hij de trein opblazen waarmee hij dagelijks naar de universiteit rijdt. Ezira wil een aanslag plegen op een universiteit. De treinbom gaat niet af en E. heeft haar plan veranderd. Ze vermoordt haar vader. Door een bizarre samenloop van omstandigheden belandt Erik uiteindelijk op de boerderij van zijn buurmeisje Gerda. Dan moet Erik nog in het reine komen met zichzelf.


De eerste review:

Klem Los is een prachtig boek, met heel veel vaart geschreven. Een meeslepend verhaal met veel lagen. Roeland is een fantastische verteller.

Ellen Segeren op Deining


De thema's van Klem Los:

  1. Coming of age. Hoe ontwikkelt een kind zich tot volwassene? Wat betekent de ontdekking van seks, zelfstandigheid en loslaten van je ouders.
  2. Hier op scherp gezet, doordat Erik de ouderlijke boerderij moet verlaten in tegenstelling tot zijn oudere broer Ruud.
  3. De verhouding platteland en stad. Meer dan de helft van de wereldbevolking woont in de stad. Waarom? Wat levert dat op? Hoe zijn platteland en stad onderling afhankelijk? Wat betekent de onvermijdelijke confrontatie met het stadse leven voor een gesloten plattelandsgemeenschap?
  4. De rollen van man en vrouw en tussen man en vrouw. Aantrekken en afstoten. Toelaten en weigeren. Erik's grote jeugdvriend Tom blijkt homo. Erik's grote leraar Lizette is biseksueel. Ezira is vooral druk met de afrekening met haar gescheiden vader. En Erik? Gerda?
  5. Hoe werkt het proces van kinderlijk idealisme naar terreur. Vroeger Baader Meinhof groep, nu IS.
  6. Loyaliteit. Erik gaat ver in zijn loyaliteit, maar raakt daardoor ook verstrikt en geÔsoleerd. Wat levert loyaliteit op en waar blijft dan je autonomie?
  7. Identiteit. Wie ben je, wat krijg je, wat kun je toevoegen? Waar, waarom en wanneer maak je zelf keuzes?
  8. Plek. Dat hoort natuurlijk bij identiteit. Waar hoor je bij, waar kom je vandaan, welke plek neemt Erik in? Cultuur, traditie.
  9. Hoe gek zijn we? Mijn eigen vraag uiteraard, hoe gek ben ik?  Aan het einde van Klem Los belandt Erik in een inrichting. Wat helpt hem er weer uit?
  10. Driehoeken: 1 Erik, Gerda, Tom. 2 Erik, Lizette, Tom 3. Lizette, Erik, Ti. 4. Tom, Erik, Mark 5. E., Erik, Gerda
  11. De kracht van cultuur, kunst, muziek, literatuur.

Graag geef ik een interactieve lezing over Klem Los

Ook bij Onderwatermuziek merkte ik al dat ik voor mijn eigen publiciteit moet zorgen, hoe moeilijk ik dit ook vind over mijn eigen werk. Omdat ik goed kan presenteren (zie Speechen.nl) geef ik heel graag ook bij u een interactieve voordracht van circa een uur over Klem Los, de achtergronden en het schrijf- en productieproces. Er zijn er al een stuk of vijf gepland. GeÔnteresseerd? Neem contact op.


Onderwatermuziek, mijn eerste roman, uit 2009

onderwatermuziek

In 2009 verscheen bij uitgeverij Mistral mijn rock and roll roman Onderwatermuziek.

Voor reviews en achtergronden zie www.onderwatermuziek.nl

Onderwatermuziek kunt u nog steeds kopen via bol.com

De auteursrechten liggen nu bij OverAmstel

Zie ook mijn bibliografie.

 

 



Klem Los is bepaald niet zonder slag of stoot tot stand gekomen. Negen jaar met vlagen er aan gewerkt. Er gingen verschillende versies aan vooraf en de eerste versie werd door de proeflezers als plat en oppervlakkig omschreven. Au.
Wat ook niet hielp is dat uitgeverij Mistral al bij het verschijnen van Onderwatermuziek failliet ging. Het plan was dat ik bij hen drie romans zou schrijven. Ik heb nog geprobeerd om honderd exemplaar van Onderwatermuziek te kopen, maar de curator had de boeken al naar het oud papier gedaan. Au.

Mijn zoektocht naar een nieuwe uitgever heb ik na diverse afwijzingen losgelaten. Genoeg au en er kwam opeens een gouden kans voor een mooie boekpresentatie.
Zelf kan ik bovendien ook proeflezers, eindredactie, correctie en vormgeving organiseren. Dat heb ik ogedaan.
Dank aan Marjo Stam, Ton Boon, Wim Aalbers, Willem Wansink, Katri Schweitzer en Angelique Koppelman,
Ellen Segeren deed de eindredactie.

Veel dank ben ik ook verschuldigd aan Pi de Boer waar ik iedere keer met een probleem terecht kon, voor een kopje koffie en een wijs advies.

Mechteld Ballintijn is een heerlijke vormgever met wie ik ook al "Presenteren is een feest" en "Iedereen journalist" heb geproduceerd. De productie van Klem Los ging soepel, terwijl ik best nog tot op het laatst stukken tekst heb verbeterd / gewijzigd. De keuze van lettertype, bladspiegel, opmaak, voorkant, achterkant, rug, papier enzovoorts is een heel mooi proces geweest. Erg leuk om hier actief in te participeren. Door mijn deelname aan dit proces voel ik me bij Klem Los meer betrokken dan bij Onderwatermuziek. Dankjewel Mechteld.

Ik ben aangesloten bij de Vrije Uitgevers. Hierdoor kan ik mijn boeken in het Centraal Boekhuis leggen. Dat is een voorwaarde om de boekhandel te bereiken, maar dan nog heeft geen boekhandel van mij of van mijn boek gehoord. Daarom neemt Angela Capo Klem Los mee naar de boekhandelsbeurzen die er het komende najaar zijn en ook naar de boekhandels die zij bezoekt.

De keuze voor zelf uitgeven is een verhaal apart. Wat doet een grote Amsterdamse uitgever voor een onbekend boek van onbekende auteur? Iets, maar volgende week zijn er weer nieuwe boeken. Zelf uitgeven vergroot de autonomie van het kunstwerk. Tegelijkertijd is een goede eindredactie meer dan nuttig. Thnx Ellen. Op een goed moment kwam alles in een stroomversnelling. We kregen die mooie entoonsteling In Cultura Ede. Een ideale situatie voor een boekpresentatie. Ik had bovendien opeens een paar weken ruimte om Klem Los af te maken. Op zo'n korte termijn is een uitgever vinden onmogelijk en zelf uitgeven dus de enige optie. De doorlooptijd is nu ongever een half jaar. Mocht ik ene uitgever vinden dan kon het maar zo nog anderhalf jaar duren. Door het allemaal zelf te doen, gaat het proces veel sneller. Het financiŽle risico is wel veel groter en zelf ben ik overal voor verantwoordelijk, zoals de kwaliteit en de publiciteit.
 
Hieronder staan de vier covers van de verschillende versies waaruit uiteindelijk Klem Los is voortgekomen.
Cover Klem Los op de Waterdijk, roman Roeland Schweitzer 2018
De uiteindelijke cover van Klem Los is een schilderij van de auteur van Klem Los, kunstenaar, schrijver, trainer Roeland Schweitzer. Verbeeld is de branie van Tom, Erik's grote vriend. De cover moest naÔef, speels en uitdagend zijn. Het is een scene uit het boek. op de achtergrond ziet u de kerktoren van Amerongen, waar roeland woont. Amerongen kijkt uit op de Betuwe, het rivierenland waarin Klem Los zich afspeelt. Buitenlust is een populair cafť restaurant in Amerongen, de Lindenhof een moonumentaal herenhuis. In Klem Los zijn het de namen van boerderijen. 

Waar, de cover van een eerdere versie van Klem Los, 2017

 Waar. Dit is de cover uit 2016. Wat is waar en niet waar en waar speelt het boek zich af? Klem Los is gedeeltelijk goed te plaatsen. Amsterdam, Parijs, Nice, Brussel, Mangalia (RoemeniŽ). Klem Los bevat echter ook onherkenbare plaatsnamen, Toerel, Dolm, Harel en Barik. Deze laatste plaatsen liggen in ht rivierengebied tussen Rijn en Waal. Ik vind het niet gepast om een bestand dorpje met de bonte verhalen uit het boek te belasten. Veel verhalen in het boek hebben vaak in het echt (maar andere setting en context) plaatsgevonden. Wat is waar en wat is niet waar? De mix en de aanpassing zijn van mijn hand. Het is in ieder geval geen sleutelroman en geen geanonimiseerde verslaglegging van een dorpsgeschiedenis.
Waar gaat ook over plek en identiteit. Waar kom je vandaan, waar ben je nu, waar ga je naartoe?
Op deze cover staat Ulrike Meinhof (1934 Ė 1976) De foto dateert uit 1964. De Duitse journaliste Ulrike Meinhof radicaliseerde eind jaren zestig tot terroriste. In 1972 wordt ze gearresteerd. Vier jaar later wordt ze dood gevonden in haar cel. De Baader-Meinhof groep, ook wel Rote Armee Fraktion, is mede naar haar vernoemd. Deze foto is vrijgegeven door haar dochter Bettina RŲhl. Ik heb onderzocht hoe onschuldig, gerechtvaardigd studentenprotest kon verworden tot een losgeslagen bende van killers. Dit verhaal zie je in Klem Los op kleinere schaal terug.


(het plantje) De Dijkraket, cover van de versie van Klem Los uit 2015

Ergens in het schrijfproces ging het boek op de loop met mij, de schrijver. Aan de ene kant werd het steeds bonter, aan de andere kant werd het steeds uitleggeriger en vergoeilijkend. Dat wil ik niet.  Er moest weer verwondering in komen, snelheid en de ontdekking van schoonheid. Ik schreef over de vondst van een zeldzaam plantje, de dijkraket, analoog aan de zandraket. En juist in de week dat ik dat stuk uitwerkte, vond ik in de NRC een klein berichtje over een zeldzaam plantje, waarvan de foto hier op deze cover staat. Mooie cover, onvoldoende de sfeer van het boek, teveel vlag op modderschuit. Dat hoofdthema, het plantje, maar ook de raketten van Tom en van de raketclub en tot slot de bus die op volle snelheid het water in schiet, dat is uiteindelijk niet de cover geworden. Het fraaie plaatje zou te literair, te afdekkend zijn. Klem Los is net als Erik ook anti literair, gewoon een lekkere boerenzoon. En Klem Los moest ook uitdagend, opwindend, naÔef ogen.

Dijkraket, eerste cover, met wilg langs de Waterdijk, van Klem Los,  circa 2013

De Dijkraket is de eerste versie en de eerste cover die ik maakte, pakweg 2013, vier jaar na Onderwatermuziek. Die wilgen zijn ook een soort van dijkraketten, prachtige wachters. Ik teken en schilder ze al sinds ik in Amerongen woon. En ook was toen al duidelijk dat de tijd van de oude blanke mannen voorbij is. De tijd van Europa lijkt zelfs voorbij. Vierhonderd jaar na VOC en kolonisatie van de wereld, neemt de rest van de wereld het over en sterft Europa in schoonheid. Of toch niet? Ook dit is een onderliggend thema in Klem Los. Hier staat in ieder geval heel duidelijk de Waterdijk op, symbool voor het rivierengebied.

Het boek heeft ook nog een periode de Treinbom geheten, naar de mislukte aanslag die Erik probeert op een trein.

U kunt Klem Los gesigneerd en wel per mail bestellen.  19,95 incl btw en verzending.
Verzending vanaf eind augustus.
Vanaf 15 september 2018 ligt Klem Los in het Centraal Boekhuis voor boekhandel en bol.com