Zomer 2026. Het Bosbad in Leersum bestaat 55 jaar. Een jubileum en reden voor wat bijzondere dingen. Joke van Putten, vertrekkend voorzitter, stelt voor om kunstenaars te laten exposeren onder een open afdak bij de ingang naar de baden. Ook wil ze graag een schilderproject met de scholen uit Leersum. Geweldig, maar dit laatste is nog niet gelukt, te kort dag. De expositie is er wel gekomen.
Wij, Katri en Roeland Schweitzer, mochten nadenken over een thema en een plan voor onder dat afdak. We kregen alle vrijheid, het project hoefde niet binnen een termijn klaar. Zo’n kans krijg je zelden als kunstenaar. Maar het afdak stond ook vol met oude machines. Stof, bladeren en dennenappels waaien er doorheen. Veel mensen lopen langs zonder op te kijken.
Wie houdt er van kunst?
Wij hadden er zin in.
We zagen hoe mooi, hoe verzorgd en gastvrij het Bosbad is. Hoe blij de mensen kijken als ze met natte haren vertrekken. Zo kwam de titel vanzelf: Waar is het Paradijs? Als iemand een praatje met ons maakte terwijl we er bezig waren, vroegen we: Waar is voor u het Paradijs? Het antwoord was altijd, HIER.
Achtergrond
Als je denkt dat je gelukkig bent, dan ben je gelukkig. Hoe beroerd je omstandigheden ook zijn. Op ieder moment kun je dit denken. Gelukkig zijn, is zijn in het hier en nu. Maar het is geen escapisme. Het is een oefening om mogelijkheden te zien, om open te staan voor nieuwe gezichtspunten, invalshoeken. Het is wat er gebeurt als je ontspant. Zwemmen is ontspanning. Het Bosbad is ontspanning en kunst is niet niks.
7 juni 2026 kregen we de sleutels van Joke en konden we beginnen. Er stonden nog oude machines van Wouter Hartemink. Een hiervan, een krachtpatser van een grasmaaier, paste in ons verhaal. De rest ging hij weghalen. De volgende dag hing Roeland er al een groot schilderij, speciaal voor kinderen gemaakt, maar het was te groot. Een weekje later hing er 'Jij bent hier', zie poster. Dit schilderij past hekemaal.
Opzij van ons afdak was een beschadigd stuk muur, er waren wasbakken weggebroken. Hier hebben we een bankje getimmerd met op de leuning de titel: Waar is het paradijs? Er boven hangt een spiegel.
Zitten mijn natte haren wel goed?
De Landman arriveerde, een tamelijk realistisch beeld, als een soort van uitnodigende verteller:
Hallo, welkom.
Voor het schilderij bungelt de Draaiman. Aan een zijden draadje? Het eerste touwtje begaf het. Waaien, draaien wij mensen met alle winden mee?
Roeland reed het grote houten beeld 'de schaatser' naar binnen. Leuk, maar het sloeg nergens op. Een absurde invulling in deze klimaatveranderende wereld. Het was dan ook een tijdelijke invulling, totdat het beeld van de Grasmaaier er kwam.
Op 14 juni had Katri de golven klaar. Inmiddels was de helft van de ruimte ingevuld, met werk van Roeland. De andere helft bestond nog steeds uit de oude machines van terreinbaas Wouter Hartemink. Op 29 juni haalde hij ze weg en kon de zon met bomen van Katri eindelijk gaan schijnen. De vogel die naar de zon vliegt hing er intussen ook.
Het Sprankmodel voor communicatie
Hoe doe je dat eigenlijk samenwerken?
Twee kunstenaars, twee uitgesproken meningen.
Ons Sprankmodel voor communicatie helpt ons.
Het model gaat met de klok mee. Het begint met Helderheid, we hadden zin in dit project.
Roeland heeft een droom en begint meteen, maar Katri blijkt ook plannen te hebben. Roeland moet gaan luisteren om de dromen van Katri te zien. Hij moet investeren in tijd, ruimte. Katri moet ook aan de bak, want anders is Roeland al klaar met inrichten en is er, o jee, niet veel plek over.
Is er een evenwicht?
Samenwerking niet alleen in praktische zin, maar vooral ook in gemeenschappelijke doelstelling. Hoe leveren we zoveel mogelijk ingangen naar de wereld van de fantasie? Hoe stimuleren we kinderen en andere bezoekers om met hun crativiteit aan de gang te gaan. Hoe verleiden we passanten tot gedachten of, nog mooier, en gesprek over het paradijs?
Even komen we eruit, maar dan gebeurt er weer iets, en is de helderheid zoek. De boel is uit balans. Verschuiven van de opstelling, is dat beter? Toevoegen van titels. Welke titels? Nog een beeld, of juist minder?
Er is een voorkant en een wat donkerder achterkant. Is die achterkant ook interessant genoeg?
Meer lezen over het sprankmodel?
Dat kan hier.
Eerst kregen we een rood wit lint, maar dat vond niemand mooi. We maakten een gekleurd lint als afbakening. De eerste zomerhittegolf kwam er aan. Dan trekt het Bosbad zomaar een paar duizend bezoekers in een weekend.
Weliswaar zijn dat lang niet allemaal kijkers, maar toch zijn dit getallen die je bij een gewone tentoonstelling nooit haalt.
Inmiddels zijn we vier hittegolven verder en er is nog steeds niets beschadigd, behalve een slecht opgehangen naambordje.
Op 7 juli had Roeland het Motorblock af, zijn beeld van de man achter de grasmaaimachine.
Zie de poster bovenaan. De schaatser vertrok.
Korte teksten of titels bij de werkstukken bleken goed te werken. Opeens stonden voorbijgangers stil en lazen hun kinderen voor en kwamen er vragen:
Wat is een draaiman?
Katri bracht De Dames en een paar dagen later ‘Ze kunnen niet zwemmen‘, vluchtelingen.
De geest van de maan ligt op de grond, met een steen bekogeld door de mens. Wij mensen maken het bont, maar hier in het Bosbad is het ...
Het contrast tussen het kwetsbare en vederlichte werk van Katri, dromerig, sprookjesachtig met een dramatische ondertoon tegenover de botte balkenbeelden van Roeland, dat is groot. Werkt het samen? Is er een dialoog? Is die poging tot dialoog misschien de essentie van ieder paradijs?
Katri komt met het woord symbiose. Samenwerken, elkaar de ruimte geven.
In het zwembad zijn (ouders met) spelende kinderen een van de leuke levendige elementen, zoals bijvoorbeeld ook de badmeesters of de zonnebaders. Vooral de vreugde van de kinderen wilden we verbeelden. Roeland begon aan een beeld van een meisje maar op 13 juli werd dit beeld, door het een kwartslag te draaien, opeens de hond die uiteindelijk toch niet wegliep.
Grapje, in het Bosbad zijn honden niet welkom, alleen deze. Hij heet Wolly, probeer maar.
Pas op mensen, er zijn altijd spelende kinderen.
Op 19 juni kwam het meisje haar rol in het spel opeisen. Ons werkstuk voelde als compleet.
Nog wat met de titels rommelen, een dode vogel verwijderen, de(ze) presentatie maken.
De leuke oplevering en toelichting op 7 augustus met vrienden, medewerkers en bestuur van het Bosbad.
Mijmeren over het paradijs voor iedereen en er vervolgens naar handelen. Dat kunnen we vaker doen.
Enthousiaste reacties en ook negatieve reacties. De nieuwe Bosbad voorzitter Jan Overweel vatte het helder samen:
Je hebt mensen die open staan voor kunst, voor nieuwe dingen en je hebt mensen die de deur van inleving hun hele leven lang op slot houden.
Bosbad mensen dankjulliewel.
